Κοινωνικός αγώνας; επανάσταση; μοναδική ευκαιρία; ή απλά «σουβλακοφραποχαβαλέ ρεάλιτι» και άλλη μία έκφραση του «το λαϊκίζειν εστί φιλοσοφείν»; Στον περίπου ένα μήνα ιστορίας του, το φαινόμενο των αγανακτισμένων ανέδειξε πολλά και προκάλεσε ακόμα περισσότερα. Το χρονικό των συγκεντρώσεων μέσα από το «πληκτρολόγιο» κάποιου που πίστεψε στο φαινόμενο αυτό δυσκολεύεται ωστόσο να συνεχίσει να το κάνει….
Εβδομάδα 1η: όταν οι αγανακτισμένοι έλληνες ξύπνησαν…
Οι συναντήσεις των αγανακτισμένων στις πλατείες της Ισπανίας, της Ελλάδας και όλης της Ευρώπης αποτελούν ένα ανοιχτό κοινωνικό φαινόμενο συνεύρεσης των πολιτών. Μια μοναδική ευκαιρία να αναγνωριστούν τα λάθη του παρελθόντος και να χαραχτεί μια νέα πορεία. Μία πορεία ηθικής και νοοτροπίας, βαθειά πολιτικοποιημένης ωστόσο σίγουρα πέρα για πέρα μη-κομματικοποιημένης. Μοναδικός σκοπός … ένα καλύτερο αύριο …. Εκεί όπου οι γενιές και τάξεις συναντιόνται, προβληματίζονται και τελικά ενώνονται…
O άστεγος πατέρας με την 4χρωνη κορούλα του, ο παππούς με τη μαγκούρα του, η καλοστεκούμενη γιαγιά με τις εγγονές τις, οι εργαζόμενοι που μόλις σχόλασαν, οι παρέες πιτσιρικάδων, φοιτητών ακόμα και η μάνα με τον γεμάτο ειδικές ικανότητες έφηβο γιό της στο καροτσάκι του. Όλοι είναι εκεί.
Ένα μοναδικό πληθυσμιακό μωσαϊκό ηλικιών και κοινωνικών τάξεων που κυριολεκτικά κατακλύζει τις πλατείες της χώρας καθημερινά. Με μοναδικές σημαίες που κυματίζουν τις ελληνικές και ένα κλίμα ενότητας που σε καμία περίπτωση δεν ευνοεί ταραχές αλλά και τους γνωστούς στην χώρα μας, διχασμούς πολιτικής ή μάλλον κομματικής προέλευσης. Οι συνερχόμενοι στις πλατείες συζητούν, γνωρίζονται και κυρίως προβληματίζονται για το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μέλλον της χώρας.
Ο λόγος για τους “αγανακτισμένους πολίτες”, ένα ανοιχτό κοινωνικό φαινόμενο που ξεκίνησε αυθόρμητα την 15η Μαΐου. Νέοι τις Ισπανίας θέλοντας να διαδηλώσουν κατά των μέτρων λιτότητας στη χώρα τους ακολούθησαν το παράδειγμα των νέων της Λιβύης. Οργανώθηκαν χρησιμοποιώντας υπηρεσίες του διαδικτύου και συγκεντρώθηκαν για να διαδηλώσουν ειρηνικά και πέρα από κομματικές και χρωματισμένες πολιτικές πεποιθήσεις στις πλατείες της χώρας τους. Η επιτυχία των διαδηλώσεων των Ισπανών δεν άργησε να επηρεάσει την Ελλάδα. Μάλιστα αφορμή για την επιρροή αυτή, αποτέλεσε ένα πανό με την ειρωνική επιγραφή “Σσς… κάντε ησυχία, η έλληνες κοιμούνται…”. Οι έλληνες πολίτες φαίνεται πως δεν άργησαν να αφομοιώσουν το μήνυμα. Ούτος ή άλλως και αυτοί αγανακτισμένοι οργάνωσαν με τη σειρά τους και μέσω του διαδικτύου το δικό τους ραντεβού στις πλατείες της χώρας την 25η Μαΐου. Χιλιάδες κόσμος από τότε κατακλύζει τους δρόμους και τις πλατείες, ανανεώνοντας το ραντεβού αυτό καθημερινά. Μάλιστα αντίστοιχες άρχισαν να οργανώνονται στην επικράτεια όλης της Ευρώπης.
Παρόλα αυτά, το αυτί τον ελληνικών παραγόντων εξουσίας δεν φαίνεται να “ιδρώνει” ιδιαίτερα. Τα μέσα ενημέρωσης αντιμετωπίζουν σχετικά χλιαρά και με σκεπτικισμό τις καθημερινές συναντήσεις των δεκάδων χιλιάδων αγανακτισμένων. Τα κόμματα και οι αρχηγοί κάνουν πώς οι συναντήσεις αυτές δεν πραγματοποιούνται ή τις αποδοκιμάζουν ανοιχτά. Τα πολιτικά κινήματα υποστηρίζουν πως πρόκειται για ένα μη-πολιτικοποιημένο φαινόμενο χωρίς συγκεκριμένη οργάνωση και ουσιώδεις προτάσεις. Παράλληλα, ο κατά τα άλλα επαναστατικός και βαθειά πολιτικοποιημένος πνευματικός και καλλιτεχνικός κόσμος της χώρας, φαίνεται πως διατηρεί μια μάλλον μουδιασμένη στάση και δεν υποστηρίζει «ακόμα» ηθικά και κυρίως ενεργά τις συναντήσεις αυτές.
Όπως και αν έχει ήδη από τις πρώτες μέρες της εμφάνισης του, το φαινόμενο αυτό μας δίδαξε πολλά ενώ “ξεσκέπασε” ακόμα περισσότερα. Κυρίως, χάραξε μία πορεία αλλαγής στάσης και νοοτροπίας. Προκάλεσε έτσι, ένα γερό τράνταγμα στα θεμέλια ενός σαθρού πολιτικού συστήματος που χρόνια τώρα ευνοεί την ανεξέλεγκτη δράση προσώπων στην εξουσία. Μία εξουσία που διατηρείτε μέσα από τις πελατειακές σχέσεις με τα συνδικάτα, τα ΜΜΕ, τον «πνευματικό» κόσμο και τελικά τους πολίτες.
Κανείς δεν γνωρίζει την κατάληξη του φαινομένου. Σίγουρο είναι πάντως, πώς το δυνατό του σημείο αποτελεί και την αχίλλειο φτέρνα του. Η οιονεί μη- ύπαρξη συγκεκριμένων προτάσεων, αιτημάτων και πολιτικής οργάνωσης κατακρίνεται προβοκατόρικα από τα ΜΜΕ, τον πολιτικό αλλά και τον πνευματικό κόσμο. Έτσι, πολλοί θα είναι αυτοί που το επόμενο διάστημα θα θελήσουν να «ακουστούν», να καταθέσουν προτάσεις, να ταυτίσουν το όνομά τους με τους «αγανακτισμένους», να επωφεληθούν από αυτό και τελικά να «εξουσιάσουν» και πάλι διχάζοντας. Όποιοι και αν είναι οι σκοποί τους ας έχουν ένα πράγμα στο μυαλό τους. Η αυθόρμητη δράση πολιτών, η πρόταση για αλλαγή στάσεων και νοοτροπιών και το αίτημα για ένα καλύτερο αύριο αποτελούν ατράνταχτα και μοναδικά θεμέλια, τoυ όποιου κοινωνικού αγώνα. Το φαινόμενο των αγανακτισμένων έβγαλε τον κόσμο από τα σπίτια του, τον έφερε κοντά, τον ώθησε στο να προβληματιστεί, να ανταλλάξει απόψεις και τελικά να ελπίσει σε κάτι καλύτερο… η κοινωνία μας δεν χρειάζεται προτάσεις. Χρειάζεται αλλαγή νοοτροπιών και στάσεων. Ας αλλάξουν πρώτα αυτά και τα υπόλοιπα… ας έρθουν από μόνα τους…
Εβδομάδα 2η: αγανακτισμένοι με ποιους τελικά
Και κάπου εκεί μέσα από «πρωτοβουλίες», «δράσεις» και «προτάσεις» το εγώ (φταίω)… γίνεται εμείς, το εμείς γίνεται εσείς και το εσείς τελικά… αυτοί… ποιοι όμως; Τις πρώτες μέρες «κυριαρχούσε» στις πλατείες ένα πανό με σύνθημα: «Aν θες να αλλάξεις τον κόσμο άλλαξε τον εαυτό σου»… το πανό αυτό υπάρχει ακόμα… δυστυχώς πλέον, είναι ελάχιστοι αυτοί που το βλέπουν… άραγε θα μπορέσουμε να το δούμε και πάλι;
Διανύουμε την δεύτερη εβδομάδα των συγκεντρώσεων των αγανακτισμένων… αν και μικρή η ιστορία του φαινομένου, ήδη από την αρχή του παρουσίασε έναν δυναμικό και «ευέλικτο» χαρακτήρα. Έτσι, αρχικά αντιμετωπίστηκε από τους ελληνικούς «φορείς εξουσίας», πολιτικούς, διανοούμενους και ΜΜΕ χλιαρά και με σκεπτικισμό ή αλλιώς με μία «διερευνητική» διάθεση. Η συνέπεια του σε χώρους και ώρες διεξαγωγής, η απήχηση του στον ελληνικό λαό που συμμετείχε δυναμικά ωστόσο πλήρως ειρηνικά, αλλά και οι πανευρωπαϊκές διαστάσεις που πήρε, κίνησαν τελικά το ενδιαφέρων σε πολλούς και διάφορους «καλοθελητές». Η αρχή έγινε ήδη από την τρίτη μέρα των συγκεντρώσεων με διάφορες «προτάσεις» στις άτυπες συνελεύσεις των πολιτών στις πλατείες. Η ένωση με συνδικαλιστικές οργανώσεις, με φοιτητικές παρατάξεις ακόμα και με κόμματα του αριστερού χώρου, ήταν κάποιες από αυτές. Συνέχεια δόθηκε με μία συγκέντρωση στα προπύλαια της Αθήνας. Εκεί, ο Μίκης Θεοδωράκης και έξη ακαδημαϊκοί δήλωσαν την αντίθεση τους στο μνημόνιο καθώς και την μη νομιμότητά του, την αποστροφή τους ως προς τις «ξένες δυνάμεις» και το αίτημα για δημοψήφισμα. Μετά τις ομιλίες, η συγκέντρωση κινήθηκε προς το Σύνταγμα και ενώθηκε με τους αγανακτισμένους. Την ίδια βραδιά άρχισαν και τα παρατράγουδα. Σημειώθηκαν κρούσματα βίας. Περίπου 100 «πολίτες» προπηλάκισαν βουλευτές και υπαλλήλους της βουλής. Την επομένη, ακολούθησε ο προπηλακισμός βουλευτών και αντιπροσωπείας υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κέρκυρα. Τέλος, την ίδια μέρα στην Αργυρούπολη Αττικής, πραγματοποιήθηκε «άγρια» αντί – συγκέντρωση σε ομιλία του εκπρόσωπου τύπου της Κυβέρνησης. Αποτέλεσμα των παραπάνω, η όποια μορφή αντίδρασης, η όποια παρεκτροπή, το όποιο πολιτικό – κομματικό «δρώμενο», να ταυτίζεται με το φαινόμενο των αγανακτισμένων. Στο πνεύμα μίας «τρομοκρατούμενης» εποχής δε, επισημάνεται σε κάθε περίπτωση από πολιτικούς, διανοούμενους και ΜΜΕ, ο κίνδυνος μίας «αναπάντεχης» εξέλιξης του φαινομένου. Μιας εξέλιξης «επικίνδυνης» για τον θεσμό της δημοκρατίας αλλά και την κοινωνική συνοχή.
Οι συγκεντρώσεις των αγανακτισμένων αποτέλεσαν και συνεχίζουν να αποτελούν μοναδική ευκαιρία για την χώρα μας και κυρίως για εμάς τους ίδιους. Ευκαιρία για αναγνώριση παλαιότερων λαθών μας, για προβληματισμό. Ευκαιρία για αλλαγή νοοτροπίας, πορείας και στάσης, αισιοδοξίας και προσωπικής εξέλιξης. Για άλλη μία φορά όμως φαίνεται, πως ως επί το πλείστον, «προτιμάμε» την εύκολη λύση. Ουτοπικός λαϊκισμός και υπεραπλουστευμένες γενικεύσεις και μηδενισμοί. Όλοι και όλα φταίνε εκτός από εμάς τους ίδιους… σαν να πρόκειται να «εξιλεωθεί» όποιος φωνάζει ποιο δυνατά το «κλέφτες», όποιος μουντζώνει περισσότερο, όποιος επινοήσει την ποιο έξυπνη ατάκα κατά του Πάγκαλου, του Παπανδρέου ή της Μέρκελ, όποιος εκφράσει με τον ποιο «συγκινητικό» τρόπο τα προσωπικά του προβλήματα που οφείλονται εννοείτε… στους πολιτικούς… ναι φταίνε! … μόνο αυτοί όμως;
Εβδομάδα 3η: καπέλωμα, αποθέωση του λαϊκισμού και επικίνδυνες καταστάσεις…
Μία αυθόρμητη συγκέντρωση πολιτών. Μία αφορμή για ουσιώδη κοινωνικό και πολιτικό προβληματισμό και τελικά… η εξέλιξη της σε ένα αχανές μωσαϊκό πολιτικών προτάσεων, αποφάσεων και… αντιφάσεων.
Κυρίαρχες εκφράσεις του φαινομένου των αγανακτισμένων πλέον… τα «σταντ» πολιτικών – ιδεολογικών σχημάτων, οι λαϊκές συνελεύσεις, οι κινητοποιήσεις, ακόμα και η συμμετοχή σε πορείες συνδικαλιστικών οργανώσεων που «στήνονται», προγραμματίζονται και πραγματοποιούνται στο πλαίσιό του. Χαρακτηριστικό του… ένα αντί -μνημονιακό παραλήρημα λαϊκισμού με μούντζες, βρισιές, αποδοκιμασίες και «πολιτικές» προτάσεις. «Άμεση δημοκρατία εδώ και τώρα», «κλέφτες», «δεν χρωστάμε, δεν πουλάμε, δεν πληρώνουμε… ούστ» οι κυρίαρχες αυτών.
Στης 15 Ιουνίου οι αγανακτισμένοι τελικά ενώθηκαν με συνδικαλιστικές οργανώσεις και συμμετείχαν στο συλλαλητήριο κατά της εφαρμογής του Μεσοπρόθεσμου, του μνημονίου και της Κυβέρνησης. Το χαοτικό του πλήθους, η μάζα του αλλά και η ανομοιογένειά της, επέτρεψαν σε ταραξίες είτε φορώντας κουκούλες είτε όχι, να προβούν στα γνωστά για τη χώρα μας «επεισόδια»… η περιοχές γύρω από το Σύνταγμα και μέχρι την Πλατεία Ομονοίας γκρεμίστηκαν κυριολεκτικά ενώ πολλής κόσμος τραυματίστηκε. Η Ελλάδα για άλλη μία φορά βρέθηκε στο επίκεντρο των εξελίξεων της παγκόσμιας ειδησεογραφίας. Έτσι ο πρωθυπουργός, με συνεργάτες τα ΜΜΕ και συμπρωταγωνιστές τα υπόλοιπα κόμματα, μέσα από ένα θέατρο του παραλόγου «ηρέμησε» τα πνεύματα και με «διαρροές» περί Οικουμενικής Κυβέρνησης / Συνεργασίας, τελικά κατέληξε στον ανασχηματισμό της Κυβέρνησης του.
Εβδομάδα 4η: «Άλλαξε ο Μανωλιός και φόρεσε τα ρούχα του αλλιώς»
Ο ανασχηματισμός της Κυβέρνησης και τα γεγονότα της 15ης Ιουνίου φαίνεται πως τελικά ηρέμησαν τα πράγματα. Παράλληλα, το ζεστό καλοκαίρι, η αποδράσεις στις παραλίες και τα δροσερά βραδινά στα μπαρ και τις καφετέριες, φαίνεται πως «χαλάρωσαν» τους αγανακτισμένους. Οι συγκεντρώσεις στις πλατείες της Ελλάδας έχουν περιοριστεί αισθητά και σε παλμό και σε πλήθος. Ο υπερβάλλον ζήλος πολλών στο να βρίσουν, να μουντζώσουν και να φτύσουν, φαίνεται πως μάλλον κράτησε για 2-3 εβδομάδες… μέχρι να πιάσουν οι γερές οι ζέστες δηλαδή…
Αναμένονται εξελίξεις την ερχόμενη εβδομάδα, όταν και θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή το «μεσοπρόθεσμο». Οι αγανακτισμένοι μαζί με συνδικαλιστικές οργανώσεις και «άλλους πολλούς», έχουν ανανεώσει το ραντεβού τους για τότε και έχουν δηλώσει πως δεν θα επιτρέψουν το ψήφισμα. Ίδωμεν… Όπως και αν έχει τελικά λίγα φαίνεται πως έχουν αλλάξει στο πολιτικό και πέρα από αυτό σκηνικό της χώρας… Ο Μανωλιός φαίνεται πως και πάλι σήκωσε τα μπατζάκια του, έβγαλε τα παπούτσια του και άραξε επιδεικνύοντας την καλοκαιρινή του… περιβολή.
Κρατάω μία κουβέντα ωστόσο, που άκουσα προχθές περνώντας από ένα καφενείο της Φλώρινας. Την ίδια ακριβός κουβέντα είχα ακούσει και στην πλατεία Συντάγματος, από πολλούς, στις πρώτες συγκεντρώσεις των αγανακτισμένων. «Ποιος φταίει που το παιδί μου και το παιδί σου δεν έχουν δουλειά!… εγώ και εσύ φταίμε».
Όταν το «αυτοί», γίνει και πάλι «εμείς» και τελικά… «εγώ», ίσως τότε ο Μανωλιός, ο καθένας μας δηλαδή, να αλλάξει όχι μόνο τα ρούχα του αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό, την χώρα του και τελικά… το μέλλον των παιδιών του.
